Otyłość może przyczynić się do powstania wielu bardzo groźnych chorób. Dlatego tak ważne jest powzięcie decyzji o odchudzaniu, które zniweluje ryzyko wyżej wymienionych chorób. Jak już wspomniano, czynników mających wpływ na rozwój otyłości jest wiele. Dlatego lekarz stawiający diagnozę u chorego na otyłość, powinien przeprowadzić gruntowny wywiad z pacjentem, aby uzyskać informacje o historii otyłości w rodzinie i poznać choroby, na które cierpiał pacjent (cukrzyca typu II, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, choroby układu krążenia). Lekarz musi również postawić ocenę zdrowia osoby otyłej, dowiedzieć się jaki tryb życia prowadzi, zasięgnąć informacji na temat palenia papierosów oraz wykonać szczegółowe pomiary ciśnienia, zmierzyć obwody talii i bioder, a także wykonać profil lipidowy pacjenta. W leczeniu potrzebne będą także wiadomości dotyczące profilu psychologicznego pacjenta. Ważne będą tu informacje dotyczące zaburzeń odżywiania, przewlekłego stresu, depresji, stanach lękowych lub przewlekłego zmęczenia. Leczenie otyłości jest procesem długofalowym. Wymaga samozaparcia i samokontroli osoby chorej, jednak wysiłek włożony w odchudzanie może przynieść jedynie same korzyści. Lekarz z reguły zasugeruje zastosowanie wielu metod leczenia, odpowiednich dla danej osoby. Zazwyczaj decyzja o odchudzaniu oznacza zmianę trybu życia, stosowanie diety nie może tylko procesem doraźnym, chodzi tu raczej o stałą zmianę dotychczasowym nawyków żywieniowych. Jest to konieczne, aby nie dopuścić do powstania efektu „jo-jo”, który nie tylko jest szkodliwy dla naszego zdrowia (rozregulowuje metabolizm), ale też zmniejsza motywację do zmiany dotychczasowego stylu życia. Warunkiem jest więc konsekwencja w działaniu i przekonanie, że decyzja o odchudzeniu jest najlepszym, co możemy zrobić dla naszego organizmu.
Spadek masy ciała zależy od deficytu energetycznego. Szacuje się, że najbezpieczniejszy dla organizmu jest deficyt energetyczny rzędu 600 kalorii dziennie. Oznacza to, że ilość przyjmowanych kalorii powinna mieścić się w przedziale od 1200-1300 na dzień. Spadek masy ciała nie powinien być szybszy niż 1kg na tydzień. Aby masa ciała spadła o 1 kg, należy doprowadzić do deficytu 7000 kalorii w stosunku do potrzeb organizmu. Wskazane jest więc dobranie odpowiedniej diety odchudzającej. Zazwyczaj z menu diety eliminuje się spożycie tłuszczu, cukrów prostych, wprowadza się natomiast posiłki na bazie warzyw, dopuszcza się spożywanie niektórych owoców. Ogranicza się też spożywanie alkoholu lub zupełnie wyłącza się go z diety. Zaleca się przyjmowanie tłuszczy bogatych w kwas linolowy, natomiast spożycie białka powinno wynosić 1g na 1 kg należnej masy ciała. Sama dieta jednak nie wystarczy - należy zadbać o codzienną dawkę ruchu. Aktywność fizyczna jest niezwykle ważna, gdyż zapobiega obniżaniu podstawowej przemiany materii po skończonej diecie, a także zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia efektu „jo-jo”. Dobór ćwiczeń fizycznych jest zależny od wydolności organizmu pacjenta (wydolności oddechowo-krążeniowej) i sprawności ruchowej), dlatego intensywność ćwiczeń powinna wzrastać stopniowo, w miarę postępu procesu odchudzania, tak, by nie obciążyć zbyt mocno organizmu. Najważniejsza jest tutaj regularność i systematyczność ćwiczeń. W niektórych przypadkach niezbędne będzie wsparcie farmakologiczne. Wskazane jest stosowanie leków, kiedy: dotychczasowa dieta nie przyniosła oczekiwanych rezultatów; wskaźnik BMI przekracza wartość 30; lub kiedy jest mniejsze, ale u pacjenta odnotowuje się choroby, które są skutkiem otyłości (hiperlipidemia, cukrzyca typu II). Na rynku dostępne są leki, których skuteczność została naukowo udowodniona. Są to: Orlistat (Xenical ) oraz Sibutramina (Meridia). Orlistat hamuje wchłanianie tłuszczu, zawartych w przyjmowanych pokarmach. Stosując lek należy trzymać się restrykcyjnej diety, ograniczyć do minimum przyjmowanie tłuszczy. Sibutramina natomiast działa na ośrodek regulujący łaknienie i powoduje, że nawet mały posiłek zaspokaja nasz apetyt. Lek ten ułatwia więc przejście przez restrykcyjną dietę. Wzmaga też termogenezę, przyspieszając w ten sposób tempo użytkowania energii zgromadzonej w tkance tłuszczowej.
W skrajnych przypadkach niezbędna będzie interwencja chirurgiczna. Ma to miejsce wówczas, gdy wskaźnik BMI przekracza wartość 40, a także wtedy, gdy otyłość zagraża życiu pacjenta.
Aby terapia była skuteczna, oprócz zmiany w sposobu odżywania, ważne znaczenie ma przebudowa psychiki osoby otyłej. Wsparcie psychologiczne jest niezbędne, by zrozumieć mechanizmy rządzące pacjentem, który odczuwa przymus jedzenia. Pacjent uczy radzić sobie z nierozwiązanymi problemami, które „tuszował” właśnie poprzez objadanie się. Celem psychoterapii jest również odzyskanie dobrej samooceny.
Korzyści wynikające z utraty masy ciała są nie do przecenienia: obniża się ciśnienie krwi; zmniejsza się poziom glukozy we krwi, a wzrasta wrażliwość na insulinę; spada stężenia cholesterolu całkowitego, w tym stężenie „złego” cholesterolu LDL, a podnosi się poziom „dobrego” cholesterolu HDL; obniżeniu ulega ryzyko rozwoju choroby wieńcowej, nowotworów, kamicy żółciowej, a także ogólnie – umieralności. Wzrasta akceptacja siebie, samoocena i poczucie kontroli nad swoim życiem. Jak widać, warto zadbać o siebie, pozbycie się nadmiaru szkodliwych kilogramów ma same pozytywne strony.
